محمدرضا جبارى
36
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
و هم به جهت بعد مسافت بين مراكز شيعهنشين و مركز استقرار امام عليه السّلام امكانپذير نبود . در اينجا نمونههايى از كاربرد اين واژه در روايات و در كلمات رجاليان ارائه مىشود : درباره عثمان بن سعيد عمرى ، از امام حسن عسكرى عليه السّلام نقل شده كه فرمود : « امض يا عثمان فانّك الوكيل و الثقة المأمون على مال الله . . . » . 9534712 خ 0 26 خ درباره عروة بن يحيى دهقان ، امام عسكرى عليه السّلام فرمود : « فاقرئه على الدهقان وكيلنا و ثقتنا و الذى يقبض من موالينا . . . » . 0634712 خ 0 27 خ امام هادى عليه السّلام در توقيعى كه براى اعلام جانشينى ابو على بن راشد به جاى على بن حسين بن عبد ربّه فرستاد ، فرمود : « . . . قد أقمت ابا على بن راشد مقام على بن الحسين بن عبد ربّه و من قبله من وكلائى . . . » . 1634712 خ 0 28 خ در كلمات رجاليان نيز همواره براى معرفى وكلاى ائمه عليهم السّلام از واژه وكالت و مشتقات آن استفاده شده است ؛ مثلا درباره نصر بن قابوس لخمى ، شيخ طوسى چنين آورده : « فروى أنه كان وكيلا لأبى عبد الله عشرين سنة » ؛ و درباره عبد الرحمن بن حجاج : « كان وكيلا . . . » . 2634712 خ 0 29 خ و درباره ايّوب بن نوح بن درّاج ، تعبير نجاشى چنين است : « ايّوب بن نوح ، وكيل ابى الحسن و ابى محمّد عليهما السّلام . . . » ؛ 3634712 خ 0 30 خ و درباره على بن مهزيار اهوازى ، علامه حلّى چنين آورده : « . . . فاختصّ بابى جعفر الثانى عليه السّلام و توكّل له . . . » ؛ 4634712 خ 0 31 خ و موارد بسيار ديگرى كه نياز به ذكرشان نيست . گاهى تعبير وكيل درباره دستياران نواب اربعه در عصر غيبت صغرا به كار رفته است ؛ براى نمونه ، درباره حسين بن روح نوبختى چنين آمده : « كان ابن روح وكيلا لأبى جعفر العمرى » . 5634712 خ 0 32 خ سفارت ، سفير ، سفرا در متون تاريخى و روايى ، واژه سفارت ، سفير و سفرا معمولا در مورد نوّاب اربعه و برخى وكلاى سرشناس عصر غيبت صغرا استعمال شده است ؛ براى نمونه ، شيخ طوسى فصل مربوط به وكلا را در كتاب غيبت چنين آغاز كرده است : « فصل : فى ذكر طرف من أخبار السفراء الذين كانوا فى حال الغيبة ، و قبل ذكر من كان